Isteri Dalam Iddah Boleh Ke Mengiringi Jenazah Suami Ke Tanah Perkuburan?

Ada perpisahan yang terlalu berat untuk dilalui, apatah lagi apabila seorang isteri kehilangan insan yang selama ini menjadi teman hidupnya.

Dalam keadaan hati masih berduka, persoalan tentang mengiringi jenazah suami mungkin menjadi perkara yang sukar untuk diputuskan.

Adakah isteri yang masih berada dalam tempoh iddah boleh ke masjid untuk menguruskan jenazah suami dan menunaikan solat jenazah?

Bagaimana pula hukumnya jika ingin mengiringi jenazah sehingga ke tanah perkuburan?

Islam memahami kesedihan seorang wanita yang kehilangan suami.

Namun, pada masa yang sama, syariat menetapkan beberapa panduan berkaitan ihdad atau tempoh berkabung bagi wanita yang kematian suami.

Justeru, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan memberikan pandangan yang wajar difahami supaya seorang isteri tidak tersalah dalam menguruskan tempoh iddahnya.

Hukum Mengiringi Jenazah Menurut Islam

Dalam menjelaskan persoalan mengiringi jenazah, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan terlebih dahulu membawa perhatian kepada larangan Islam terhadap perbuatan meratap atau melakukan perkara yang melampaui batas ketika ditimpa kematian.

Daripada Abdullah bin Mas‘ud RA, Rasulullah SAW bersabda:

لَيْسَ مِنَّا مَنْ ضَرَبَ الخُدُودَ، وَشَقَّ الجُيُوبَ، وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ

Maksudnya: “Bukan daripada kalangan kami orang yang menampar-nampar pipi, mencarik-carik pakaian dan menyeru dengan seruan Jahiliah.”

(Riwayat al-Bukhari, 1297)

Hadis ini menunjukkan bahawa Islam mengajar umatnya menghadapi kematian dengan sabar dan tidak melakukan perbuatan yang bertentangan dengan tuntutan syarak.

Dalam isu mengiringi jenazah, terdapat pula hadis daripada Ummu ‘Atiyyah RA yang berkata:

نُهِينَا عَنْ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا

Maksudnya: “Kami dilarang daripada mengiringi jenazah, tetapi Baginda tidak memperkeras larangan tersebut ke atas kami.”

(Riwayat al-Bukhari, 1278)

Menurut Imam al-Nawawi dalam al-Majmu‘, larangan tersebut difahami sebagai makruh tanzih menurut mazhab al-Syafi‘i dan jumhur ulama.

Ini bermakna perbuatan tersebut bukanlah sesuatu yang sampai dihukum haram menurut pandangan ini.

Mengiringi Jenazah Suami Ketika Masih Dalam Iddah

Persoalan menjadi lebih khusus apabila seorang wanita berada dalam tempoh iddah selepas kematian suaminya.

Dalam keadaan ini, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan berpandangan bahawa adalah lebih baik bagi isteri untuk kekal berada di rumah dan tidak mengiringi jenazah suami sehingga ke perkuburan.

Pandangan ini mengambil kira kewajipan ihdad, iaitu tempoh berkabung bagi wanita yang kematian suami.

Dalam tempoh tersebut, seorang wanita perlu menjaga batas-batas yang ditetapkan syarak sebagai tanda berkabung atas pemergian suaminya.

Oleh itu, sekiranya isteri ingin turut serta dalam urusan solat jenazah, beliau boleh menunaikan solat jenazah di rumah dan tidak perlu pergi mengiringi jenazah sehingga ke tanah perkuburan.

Ini merupakan pandangan yang dikemukakan Mufti Wilayah sebagai langkah yang lebih berhati-hati dalam menjaga hukum ihdad sepanjang tempoh iddah.

Mengiringi Jenazah Berbeza Dengan Solat Jenazah

Penting untuk difahami bahawa isu mengiringi jenazah ke perkuburan tidak semestinya bermaksud seorang wanita langsung tidak boleh mendoakan atau menunaikan solat jenazah untuk suaminya.

Solat jenazah merupakan ibadah yang berbeza daripada tindakan mengikuti jenazah sehingga ke tanah perkuburan.

Justeru, menurut pandangan Mufti Wilayah, seorang isteri yang sedang menjalani iddah boleh memilih untuk menunaikan solat jenazah di rumah.

Dengan cara ini, beliau masih dapat mendoakan suaminya tanpa perlu keluar mengiringi jenazah ke tanah perkuburan.

Dalam keadaan kesedihan yang amat berat, pilihan tersebut juga memberikan ruang kepada isteri untuk menguruskan emosi dan menjaga batas syarak dengan lebih baik.

Bagaimana Jika Ingin Mengiringi Jenazah Selepas Iddah?

Bagaimana pula selepas tamat tempoh iddah?

Menurut pandangan Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, selepas tamat tempoh iddah, seorang wanita boleh menziarahi kubur suaminya.

Dalam keadaan tersebut, beliau hendaklah tetap menjaga akhlak dan adab ketika berada di kawasan perkuburan.

Antara perkara yang perlu diberikan perhatian ketika menziarahi kubur ialah:

Menjaga aurat dan batas pergaulan.
Tidak meratap atau melakukan perkara yang dilarang syarak.
Tidak meninggikan suara secara berlebihan.
Mengambil iktibar daripada kematian.
Mendoakan keampunan dan rahmat untuk si mati.

Justeru, larangan atau pandangan berkaitan mengiringi jenazah ketika dalam iddah tidak bermaksud seorang isteri terputus daripada hubungan dengan suaminya yang telah meninggal dunia.

Doa dan amal soleh masih boleh dilakukan sebagai tanda kasih kepada insan yang telah pergi.

Kesimpulan Hukum Mengiringi Jenazah Suami

Kesimpulannya, mengiringi jenazah ke tanah perkuburan bagi wanita secara umumnya mempunyai perincian hukum dalam kalangan ulama.

Menurut mazhab al-Syafi‘i dan jumhur, larangan kepada wanita untuk mengikuti jenazah difahami sebagai makruh tanzih.

Namun, bagi isteri yang kematian suami dan masih berada dalam tempoh iddah, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan berpandangan bahawa adalah lebih baik untuk beliau kekal di rumah sebagai langkah menjaga hukum ihdad.

Sekiranya ingin menunaikan solat jenazah, isteri boleh melakukannya di rumah dan tidak perlu mengiringi jenazah sehingga ke perkuburan.

Selepas tamat iddah pula, beliau dibenarkan menziarahi kubur suaminya dengan menjaga adab serta batas yang ditetapkan syarak.

Apa yang paling penting, kesedihan akibat kehilangan insan tersayang hendaklah dilalui dengan sabar dan reda.

Air mata kerana kehilangan adalah fitrah manusia, tetapi seorang Muslim tetap perlu menjaga batas yang telah ditetapkan Allah SWT.

Semoga Allah SWT mengurniakan ketabahan kepada setiap isteri yang kehilangan suami, mengampuni mereka yang telah pergi serta menghimpunkan pasangan yang beriman dalam rahmat dan keampunan-Nya.

Sumber: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9.