Lelaki Menegur Imam Tersalah Dalam Solat Sebut "Subhanallah", Wanita Bagaimana? Ini Caranya

Menegur imam yang tersalah dalam solat boleh membuatkan makmum serba salah, terutama wanita yang mahu membantu tetapi tidak pasti cara memberi peringatan.

Makmum lelaki lazimnya mengucapkan “Subhanallah” apabila menyedari sesuatu kesilapan.

Bagaimana pula dengan wanita? Adakah mereka perlu melakukan perkara yang sama atau menggunakan cara lain?

Menurut penjelasan Datuk Dr Zulkifli Mohamad al-Bakri, mazhab Syafi‘i memberikan panduan berbeza bagi lelaki dan wanita, dengan perincian mengikut keadaan jemaah.

Dalil Menegur Imam Dengan Tasbih Dan Tepukan

Menegur imam apabila berlaku kesilapan dalam solat mempunyai sandaran daripada hadis Nabi SAW.

Ia membantu imam menyedari perkara yang memerlukan perhatiannya tanpa makmum bercakap seperti dalam perbualan biasa.

Rasulullah SAW bersabda:

التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ

Maksudnya: “Bertasbih untuk lelaki, dan bertepuk untuk wanita.” (Riwayat al-Bukhari, nombor 1203)

Dr Zulkifli menjelaskan bahawa Imam al-Nawawi menyebut panduan tersebut sebagai pegangan mazhab Syafi‘i.

Lelaki disunatkan mengucapkan tasbih, manakala wanita disunatkan memberikan isyarat melalui tepukan.

Panduan ini berkaitan keperluan memberi peringatan ketika solat, bukan kebenaran untuk berbual.

Makmum perlu menjaga tertib dan mengelakkan ucapan yang tidak berkaitan dengan ibadah.

Lelaki Menegur Imam Dengan Menyebut “Subhanallah”

Bagi lelaki, cara menegur imam ialah mengucapkan “Subhanallah” dengan suara yang dapat didengari imam.

Tasbih itu menjadi isyarat bahawa ada sesuatu yang perlu diperhatikan.

Contohnya, imam mungkin terlupa duduk pada tempatnya atau kelihatan hendak menambah rakaat.

Peringatan daripada makmum membantu imam menyemak tindakannya.

Dalam menghuraikan hadis tersebut, Syeikh Abdullah bin Abd al-Rahman al-Bassam menjelaskan bahawa penggunaan tasbih membolehkan peringatan diberikan melalui lafaz yang termasuk dalam jenis zikir solat.

Oleh itu, menegur imam perlu dilakukan dengan tenang dan berdasarkan kesilapan yang diyakini.

Elakkan tergesa-gesa memberikan isyarat ketika belum pasti apa yang berlaku.

Tujuannya ialah membantu perjalanan solat, bukannya menunjukkan siapa lebih mengetahui.

Imam juga manusia yang boleh terlupa dan memerlukan peringatan daripada jemaah.

Makmum juga perlu memberi ruang kepada imam untuk menyedari peringatan dan membetulkan kesilapannya.

Jangan sampai semua orang memberikan isyarat serentak sehingga mengelirukan jemaah.

Kekalkan tumpuan kepada solat dan elakkan pergerakan yang tidak diperlukan.

Wanita Menegur Imam Dengan Tepukan Mengikut Panduan

Cara wanita menegur imam dalam jemaah yang dihadiri lelaki bukan mahram ialah memberikan isyarat melalui tepukan, sebagaimana panduan mazhab Syafi‘i.

Antara caranya ialah menepukkan tapak tangan kanan pada belakang tangan kiri.

Isyarat ini dilakukan untuk menarik perhatian imam, dengan pergerakan sekadar keperluan.

Menurut huraian yang dinukilkan Dr Zulkifli, Imam al-Zarkasyi mengaitkan panduan menepuk dengan keadaan terdapat lelaki ajnabi dalam jemaah.

Namun, jika imam dan makmum terdiri daripada wanita atau lelaki mahram, terdapat pandangan yang membolehkan wanita bertasbih dengan suara yang jelas.

Perincian ini menunjukkan bahawa cara menegur imam bagi wanita perlu dilihat bersama keadaan solat.

Contohnya, solat berjemaah bersama suami di rumah mempunyai keadaan berbeza daripada jemaah umum di masjid.

Wanita tidak perlu menganggap dirinya langsung tidak boleh membantu apabila imam tersilap.

Syariat telah menyediakan kaedah untuk menyampaikan peringatan sambil menjaga adab ibadah.

Menegur Imam Yang Tersalah Bacaan Ada Perinciannya

Jika tujuan menegur imam adalah untuk membetulkan bacaan al-Quran, bezakan antara memberi isyarat kesilapan dengan membacakan ayat yang betul.

Tasbih atau tepukan menarik perhatian imam, tetapi tidak menyampaikan perkataan al-Quran yang terlupa.

Pembetulan bacaan pula dilakukan dengan membacakan bahagian ayat yang diperlukan.

Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan menjelaskan bahawa isteri diharuskan membetulkan bacaan suaminya ketika solat berjemaah, termasuk apabila suami terlupa hafalan.

Pandangan yang dipilih turut mengharuskan wanita memberikan pembetulan bacaan apabila bersolat bersama suami, lelaki mahram atau sesama wanita.

Dalam penjelasan yang dikongsikan Dr Zulkifli, terdapat juga pandangan Syeikh Ibn Baz yang membolehkan wanita memberikan teguran apabila tiada lelaki melakukannya.

Perbezaan ini perlu difahami melalui bimbingan ilmu.

Menegur imam hendaklah berasaskan keperluan, kepastian dan adab.

Dengan memahami perbezaan antara isyarat peringatan dan pembetulan bacaan, makmum dapat membantu imam sambil memelihara ketenangan solat berjemaah.

Sumber: Dr Zulkifli Mohamad al-Bakri — Tasbih Untuk Lelaki Dan Menepuk Bagi Wanita Untuk Menegur Dalam Solat, Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan — Hukum Isteri Membetulkan Bacaan Suami Dalam Solat, Majlis Ulama Indonesia — Cara Makmum Perempuan Mengingatkan Imam, Sahih al-Bukhari — Hadis 1203

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9