Doa qunut yang biasa dibaca setiap Subuh di Malaysia mungkin membuatkan jemaah tertanya-tanya apabila imam di Makkah atau Madinah terus turun bersujud selepas iktidal rakaat kedua.

Perlukah kita membacanya sendiri, atau terus mengikut imam?

Di Masjidil Haram dan Masjid Nabawi, qunut Subuh lazimnya tidak diamalkan secara tetap seperti di Malaysia.

Perbezaan ini berkait dengan pandangan fiqah tentang pensyariatan qunut secara berterusan dalam solat tersebut.

Ia merupakan persoalan khilaf antara ulama, bukannya alasan untuk menganggap solat jemaah di sana tidak sah atau kurang sempurna.

Mengapa Malaysia Membaca Doa Qunut Setiap Subuh?

Amalan solat di Malaysia lazimnya berpandukan mazhab Syafie.

Dalam mazhab ini, doa qunut disunatkan ketika iktidal pada rakaat kedua solat Subuh.

Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menjelaskan bahawa bacaan tersebut termasuk dalam kategori sunat ab‘ad, iaitu amalan sunat yang disunatkan ditampung dengan sujud sahwi apabila ditinggalkan.

Namun, qunut bukan rukun solat.

Meninggalkannya tidak membatalkan solat Subuh, walaupun seseorang yang berpegang dengan mazhab Syafie tetap digalakkan mengamalkannya.

Kedudukan hukum ini penting supaya kita tidak menyamakan perkara sunat dengan kewajipan yang menentukan sah atau batal ibadah.

Oleh itu, kebiasaan membaca doa qunut di Malaysia mempunyai sandaran dalam perbahasan mazhab yang diamalkan masyarakat setempat.

Mengapa Doa Qunut Tidak Dibaca Secara Tetap Di Tanah Suci?

Amalan di dua masjid suci tersebut lazimnya mengikuti pandangan yang tidak mensunatkan doa qunut Subuh secara berterusan.

Syeikh Abdul Aziz bin Baz, menerusi penjelasan di laman rasminya, menyatakan bahawa qunut disyariatkan apabila berlaku nazilah, iaitu musibah tertentu yang menimpa umat Islam.

Menurut pandangan tersebut, Rasulullah SAW berqunut ketika menghadapi musibah, termasuk dalam solat Subuh dan solat lain, tetapi qunut tidak dijadikan bacaan tetap setiap pagi.

Ini menjelaskan perbezaan antara doa qunut Subuh yang diamalkan secara berterusan dengan qunut nazilah yang berkait keadaan tertentu.

Maka, apabila imam terus bersujud, tindakannya berpandukan pandangan hukum yang dipegang, bukan kerana menolak amalan berdoa kepada Allah SWT.

Perbezaan penilaian dan pemahaman terhadap dalil melahirkan pandangan fiqah yang berlainan dalam kalangan ulama.

Pandangan Empat Mazhab Tentang Doa Qunut Subuh

Secara ringkas, kedudukan doa qunut Subuh dalam empat mazhab boleh difahami seperti berikut:

  1. Syafie: Disunatkan secara berterusan selepas rukuk pada rakaat kedua.
  2. Maliki: Dianjurkan dalam solat Subuh, lazimnya dibaca perlahan sebelum rukuk.
  3. Hanafi: Tidak mensunatkan qunut khusus sebagai amalan tetap solat Subuh.
  4. Hanbali: Tidak mensunatkannya secara tetap, dengan perbahasan berasingan mengenai qunut nazilah ketika musibah.

Justeru, tidak tepat untuk menyangka hanya mazhab Syafie mempunyai amalan qunut Subuh.

Mazhab Maliki turut menganjurkannya, tetapi terdapat perbezaan tatacara.

Memahami kedudukan ini membantu jemaah menghormati amalan berbeza ketika menunaikan umrah, haji atau berada di negara lain.

Perbezaan amalan qunut tidak sepatutnya menjadi sebab enggan bersolat di belakang imam yang mengikuti mazhab muktabar.

Perlukah Makmum Membaca Doa Qunut Sendiri?

Menurut Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan dalam Al-Kafi #1775, makmum boleh membaca doa qunut apabila imam tidak membacanya, dengan menjaga syarat mengikuti pergerakan imam.

Makmum disunatkan membacanya jika sempat kembali mengikuti imam pada sujud pertama, dan diharuskan jika sempat ketika imam duduk antara dua sujud.

Jika hanya dapat menyertai semula imam pada sujud kedua, jangan teruskan bacaan tersebut.

Sebaliknya, ikutlah imam supaya tidak tertinggal pergerakan yang dibenarkan.

Bagi makmum Syafie yang meninggalkan qunut, panduan asalnya ialah disunatkan sujud sahwi selepas imam memberikan salam dan sebelum salam sendiri.

Bagaimanapun, pihak mufti turut menjelaskan bahawa ketika berada di negara yang mengamalkan mazhab selain Syafie, lebih utama mengikuti pandangan al-Qaffal yang tidak memerlukan sujud sahwi kerana mengikut pegangan imam.

Pilihan lain ialah membaca qunut pendek yang memenuhi keperluannya jika sempat.

Ini termasuk memahami keutamaan menjaga aturan berjemaah.

Yang penting, doa qunut bukan ukuran tunggal kesahan solat.

Jemaah boleh bersolat dengan tenang sambil menghormati perbezaan ijtihad yang diiktiraf dalam Islam.

Sumber: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Al-Kafi #1775: Imam Tidak Membaca Doa Qunut Dalam Solat Subuh, Adakah Makmum Boleh Membacanya?, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan — Hukum Solat Berjemaah Jika Imam dan Makmum Berbeza Mazhab, Laman Rasmi Syeikh Ibn Baz — Hukum Qunut Dalam Solat Subuh

BACA JUGA: Imam Tak Baca Doa Qunut & Terus Sujud Ketika Solat Subuh, Makmum Kena Ikut Atau Boleh Baca Qunut Sendiri?

BACA JUGA: Makmum Masbuk Solat Subuh Perlu Baca Doa Qunut Lagi Pada Rakaat Kedua Atau Cukup Ikut Imam?

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9

Artikel Berkaitan