Solat Jumaat Di Parlimen Dipersoal, Ini Penjelasan Mufti Mengenai Solat Jumaat Di Tempat Selain Masjid

Solat Jumaat yang diumumkan bakal diadakan buat julung kalinya di bangunan Parlimen sempena pembentangan Belanjawan 2027 mencetuskan persoalan dalam kalangan masyarakat mengenai hukum dan syarat sah pelaksanaannya.

Pengumuman tersebut dibuat oleh Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama), Dr Zulkifli Hasan, bagi memudahkan Ahli Parlimen beragama Islam menunaikan kewajipan tanpa perlu meninggalkan kawasan Parlimen.

Bagaimanapun, terdapat warga maya yang mempertikaikan kesahihan ibadah berkenaan sekiranya dilaksanakan di bangunan selain masjid atau surau.

Persoalannya, adakah solat Jumaat hanya sah apabila didirikan di masjid?

Bagaimana pula dengan pelaksanaannya di pejabat, dewan atau bangunan kerajaan?

Menjelaskan perkara tersebut, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menerusi Tinta Mufti Bil. 135/2026 bertarikh 8 Oktober 2026 menghuraikan hukum pelaksanaannya di tempat selain masjid dan surau berdasarkan dalil syarak serta pandangan ulama.

Tidak Semestinya Dilaksanakan Di Masjid

Menurut Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, solat Jumaat tidak disyaratkan mesti didirikan di dalam bangunan masjid menurut pandangan muktamad mazhab Syafie.

Sebaliknya, solat tersebut boleh dilaksanakan di tempat lain yang berada dalam kawasan binaan penempatan, termasuk premis pejabat, dewan dan tanah lapang.

Pandangan ini turut dijelaskan oleh Imam al-Rafi’i yang menyatakan bahawa solat Jumaat tidak disyaratkan berlangsung di tempat berbumbung atau di dalam masjid.

Begitu juga Imam al-Mahalli yang menjelaskan bahawa tempat pelaksanaan solat Jumaat boleh merangkumi masjid, rumah dan kawasan lapang dalam lingkungan penempatan.

Justeru, faktor lokasi semata-mata tidak menyebabkan ibadah menjadi tidak sah.

Namun, terdapat syarat lain yang tetap perlu dipenuhi sebelum sesuatu tempat boleh digunakan untuk mendirikannya.

Boleh Dilaksanakan Di Tempat Selain Masjid

Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan turut mengemukakan riwayat mengenai pelaksanaan solat Jumaat pada zaman awal Islam.

Ka’ab bin Malik RA menceritakan bahawa As’ad bin Zurarah RA merupakan individu pertama yang mengimamkan solat Jumaat bersama mereka di sebuah kawasan lembah.

Riwayat tersebut menyebut:

لِأَنَّهُ أَوَّلُ مَنْ جَمَّعَ بِنَا فِي هَزْمِ النَّبِيتِ مِنْ حَرَّةِ بَنِي بَيَاضَةَ فِي نَقِيعٍ يُقَالُ لَهُ نَقِيعُ الْخَضِمَاتِ

Maksudnya: “Kerana beliaulah orang pertama yang mengimamkan solat Jumaat bersama kami di Hazm al-Nabit, di Harrah Bani Bayadhah, pada suatu kawasan lembah yang dinamakan Naqi’ al-Khadimat.”

(Riwayat Abu Dawud)

Selain itu, Sayyidina Umar bin al-Khattab RA pernah memberikan jawapan mengenai tempat pelaksanaan solat Jumaat:

جَمِّعُوا حَيْثُ كُنْتُمْ

Maksudnya: “Tunaikanlah solat Jumaat di mana sahaja kamu berada.”

(Riwayat Ibn Abi Syaibah)

Riwayat ini menjadi antara sandaran dalam perbahasan ulama bahawa pelaksanaannya tidak terikat dengan bangunan masjid semata-mata.

4 Syarat Solat Jumaat Di Pejabat, Dewan Atau Bangunan Kerajaan

Walaupun solat Jumaat boleh dilaksanakan di tempat selain masjid, ia tidak bermaksud setiap premis bebas menganjurkannya.

Menurut penjelasan Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, terdapat beberapa perkara penting yang perlu dipenuhi:

1. Berada dalam kawasan penempatan

Lokasinya hendaklah berada dalam kawasan binaan bandar atau kampung, bukannya kawasan terpencil di luar lingkungan penempatan.

2. Mencukupi bilangan jemaah

Bilangan jemaah mestilah memenuhi syarat sah solat Jumaat menurut ketetapan mazhab dan pihak berkuasa agama.

Dalam mazhab Syafie, bilangan minimum yang ditetapkan ialah 40 lelaki yang memenuhi syarat sebagai ahli Jumaat.

3. Mempunyai keperluan yang munasabah

Pelaksanaannya di beberapa lokasi dalam kawasan yang sama perlu mengambil kira keperluan seperti kesesakan, jarak dan kesukaran jemaah berhimpun.

4. Mendapat kebenaran pihak berkuasa agama

Penganjuran solat Jumaat hendaklah mendapat kelulusan pihak berkuasa agama yang berkenaan.

Dalam konteks Wilayah Persekutuan, kebenaran tersebut diperoleh daripada Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP).

Mengapa Perlu Kebenaran?

Menurut Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, isu ini turut melibatkan konsep ta’addud, iaitu pelaksanaan solat Jumaat di beberapa tempat dalam kawasan yang sama.

Dalam mazhab Syafie, pelaksanaan solat Jumaat secara berbilang tanpa keperluan boleh menimbulkan masalah dari sudut kesahihan ibadah.

Bagaimanapun, Imam al-Nawawi menjelaskan bahawa ia boleh didirikan di beberapa lokasi apabila terdapat kesukaran untuk menghimpunkan semua jemaah di satu tempat.

Oleh itu, penilaian terhadap keperluan sesuatu lokasi hendaklah dibuat oleh pihak berkuasa agama.

Dalam konteks Wilayah Persekutuan, penggunaan bangunan untuk tujuan solat Jumaat juga tertakluk kepada peruntukan Akta Pentadbiran Undang-Undang Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1993.

Justeru, kebenaran pihak berkuasa bukan sekadar urusan pentadbiran, tetapi bertujuan memastikan pelaksanaan ibadah berlangsung secara teratur dan mematuhi ketetapan syarak.

Adakah Solat Jumaat Di Parlimen Sah?

Berdasarkan penjelasan Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, solat Jumaat di tempat selain masjid pada asasnya diharuskan menurut mazhab Syafie sekiranya memenuhi syarat yang ditetapkan.

Ini bermakna, pelaksanaannya di bangunan Parlimen tidak boleh terus dihukum tidak sah hanya kerana lokasinya bukan sebuah masjid.

Bagaimanapun, kesahihan pelaksanaannya perlu mengambil kira syarat jemaah, lokasi, keperluan serta kebenaran pihak berkuasa agama.

Setakat pengumuman yang dirujuk, Dr Zulkifli Hasan memaklumkan rancangan mengadakan solat Jumaat di Parlimen sempena pembentangan Belanjawan 2027.

Pengumuman tersebut tidak dengan sendirinya membuktikan bahawa semua kelulusan dan syarat pelaksanaan telah diselesaikan.

Kesimpulannya, solat Jumaat tidak semestinya perlu dilakukan di masjid, tetapi penganjurannya di tempat lain tidak boleh dilaksanakan sewenang-wenangnya.

Seperti ditegaskan dalam penjelasan Mufti Wilayah Persekutuan, perkara tersebut hendaklah dinilai berdasarkan keperluan setempat, syarat sah ibadah dan kebenaran pihak berkuasa agama.

Sumber: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9.