Sunat dibunuh bagi sesetengah haiwan bukan bermaksud Islam mengajar umatnya bertindak kejam terhadap makhluk, sebaliknya terdapat haiwan tertentu yang sifatnya mengganggu, memudaratkan atau membahayakan manusia.

Perkara ini pernah dijelaskan oleh pendakwah PU Salman menerusi perkongsian berkaitan beberapa jenis haiwan yang disebut dalam hadis Nabi SAW.

Menariknya, terdapat haiwan tertentu yang dibenarkan untuk dibunuh walaupun seseorang berada dalam keadaan ihram atau di Tanah Haram.

Namun, penting untuk difahami bahawa tujuh haiwan yang sering disenaraikan itu tidak semuanya disebut dalam satu hadis yang sama.

Lima daripadanya disebut dalam hadis mengenai fawasiq, manakala ular dan cicak turut mempunyai riwayat lain yang menyokong hukum membunuhnya.

5 Haiwan Sunat Dibunuh Yang Disebut Dalam Hadis

Antara dalil utama berkaitan haiwan yang sunat dibunuh ialah hadis daripada Aisyah R.Anha.

Rasulullah SAW bersabda:

خَمْسٌ فَوَاسِقُ يُقْتَلْنَ فِي الْحَرَمِ: الْفَأْرَةُ، وَالْعَقْرَبُ، وَالْحُدَيَّا، وَالْغُرَابُ، وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ

Maksudnya: “Lima binatang fasiq yang boleh dibunuh di Tanah Haram ialah tikus, kala jengking, burung helang, burung gagak dan anjing yang ganas. (Riwayat al-Bukhari dan Muslim)

Istilah fawasiq merujuk kepada haiwan yang bersifat mengganggu, merosakkan atau mendatangkan kemudaratan.

Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan turut menjelaskan bahawa haiwan-haiwan tersebut boleh dibunuh kerana sifatnya yang memudaratkan.

Maka, lima haiwan yang dimaksudkan ialah:

  • Tikus
  • Kala jengking
  • Helang atau burung pemangsa seumpamanya
  • Gagak
  • Anjing yang ganas

Hadis ini menunjukkan betapa luasnya rahmat syariat kerana larangan membunuh haiwan ketika ihram mempunyai pengecualian terhadap haiwan yang mendatangkan gangguan dan bahaya.

Ular Juga Sunat Dibunuh Jika Membawa Mudarat

Selain lima fawasiq tersebut, ular turut termasuk dalam haiwan yang sunat dibunuh, khususnya kerana sifatnya yang berbahaya kepada manusia.

Dalam sebuah riwayat daripada Ibn Umar R.Anhuma, Nabi SAW menyebut beberapa haiwan yang boleh dibunuh ketika ihram, termasuk ular:

كَانَ يَأْمُرُ بِقَتْلِ الْكَلْبِ الْعَقُورِ، وَالْفَأْرَةِ، وَالْعَقْرَبِ، وَالْحُدَيَّا، وَالْغُرَابِ، وَالْحَيَّةِ

Maksudnya: “Baginda menyuruh supaya dibunuh anjing ganas, tikus, kala jengking, sejenis burung lang, burung gagak dan ular.” (Riwayat Muslim)

Justeru, ular tidak semestinya dihukum berdasarkan lima fawasiq dalam satu lafaz hadis sahaja kerana terdapat riwayat lain yang menyebutnya secara jelas.

Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan turut menjelaskan bahawa ular termasuk haiwan pengganggu yang dianjurkan untuk dibunuh.

Ini menunjukkan bahawa sunat dibunuh berkait rapat dengan sifat haiwan tersebut yang boleh membawa kemudaratan, bukannya kerana semua haiwan daripada jenis tertentu boleh dibunuh sesuka hati.

Cicak Sunat Dibunuh, Tetapi Ada Riwayat Tersendiri

Cicak pula mempunyai dalil tersendiri dan tidak termasuk dalam lima fawasiq yang disebut dalam hadis di atas.

Daripada Sa‘d bin Abi Waqqas RA, Rasulullah SAW memerintahkan supaya cicak dibunuh dan menyifatkannya sebagai fuwaisiq atau haiwan kecil yang mengganggu.

عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِقَتْلِ الْوَزَغِ وَسَمَّاهُ فُوَيْسِقًا

Maksudnya: “Sesungguhnya Nabi SAW memerintahkan supaya cicak dibunuh dan Baginda menyifatkannya sebagai haiwan kecil yang fasiq.” (Riwayat al-Bukhari)

Dalam hadis lain, Rasulullah SAW turut menyebut ganjaran membunuh cicak pada pukulan pertama.

Oleh itu, cicak juga termasuk dalam perbincangan haiwan yang sunat dibunuh, tetapi sandarannya datang daripada hadis yang berbeza daripada hadis lima fawasiq.

Hukum Sunat Dibunuh Tidak Bermakna Membunuh Sesuka Hati

Walaupun terdapat haiwan yang sunat dibunuh, umat Islam tetap dituntut supaya berbuat ihsan kepada makhluk.

Islam tidak mengajar manusia membunuh haiwan tanpa sebab atau menjadikan perbuatan tersebut sebagai hiburan.

Sebaliknya, tindakan membunuh dikaitkan dengan keadaan haiwan itu membawa gangguan, kerosakan atau bahaya.

Malah, ulama turut menjelaskan bahawa prinsip tersebut tidak semestinya terhad kepada tujuh haiwan yang disebut secara khusus.

Haiwan lain yang benar-benar membawa kemudaratan juga boleh diambil tindakan yang sesuai bagi menghilangkan bahaya. Kaedah fiqah menyebut:

الضَّرَرُ يُزَالُ

Maksudnya: “Kemudaratan hendaklah dihilangkan.”

Justeru, hukum sunat dibunuh perlu difahami dalam kerangka menjaga keselamatan dan menghilangkan kemudaratan, bukannya sebagai lesen untuk menyakiti semua haiwan yang ditemui.

7 Haiwan Yang Sunat Dibunuh

sunat dibunuh

Secara ringkas, antara tujuh haiwan yang sering dihimpunkan berdasarkan beberapa hadis ialah:

  1. Ular
  2. Gagak
  3. Tikus
  4. Anjing yang ganas
  5. Helang atau burung pemangsa
  6. Kala jengking
  7. Cicak

Lima yang pertama dalam kelompok fawasiq dengan susunan tertentu dalam riwayat ialah haiwan yang disebut berkaitan kebolehan membunuhnya di Tanah Haram.

Ular pula disebut dalam riwayat lain, manakala cicak mempunyai dalil khusus.

Kesimpulannya, hukum sunat dibunuh terhadap haiwan-haiwan berkenaan mempunyai sandaran daripada hadis Nabi SAW dan penjelasan ulama.

Ia bertujuan menghilangkan gangguan serta kemudaratan yang mungkin berlaku kepada manusia.

Namun, umat Islam hendaklah memahami perbezaan antara “boleh membunuh” dan tindakan membunuh secara sewenang-wenangnya.

Jika haiwan tersebut tidak mendatangkan bahaya, tindakan terhadapnya hendaklah dilakukan dengan pertimbangan dan ihsan.

Lebih menarik, syariat memberikan pengecualian terhadap beberapa haiwan ini sehingga ia boleh dibunuh walaupun di Tanah Haram atau ketika seseorang berada dalam keadaan ihram.

Semoga penjelasan ini membantu kita memahami bahawa setiap hukum dalam Islam mempunyai hikmah dan tujuan, termasuk ketika berdepan dengan haiwan yang boleh mengancam keselamatan manusia.

Sumber: PU Salman, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan

BACA JUGA: Berdosa Ke Membunuh Haiwan Perosak Yang Mengganggu? Mufti Jelaskan Hukum & Batas Ihsan Dalam Islam

BACA JUGA: Jangan Seksa Atau Bakar, Ini Cara Betul Bunuh Binatang Perosak Seperti Tikus, Ular & Cicak Ikut Sunnah

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9. 

Artikel Berkaitan