Sertu dengan samak sering dianggap perkara yang sama, sedangkan kedua-duanya mempunyai maksud berbeza apabila digunakan dalam istilah fiqh.

Kekeliruan ini bukan sesuatu yang pelik kerana dalam percakapan harian, perkataan “samak” juga sering digunakan apabila merujuk kepada proses menyucikan najis berat.

Sertu Dengan Samak: Mengapa Ramai Masih Keliru?

Bayangkan seseorang terlihat kasut atau pakaian terkena sesuatu yang disyaki daripada anjing.

Ada yang terus berkata, “Kena samak.” Dalam percakapan masyarakat, istilah itu memang sudah biasa didengar.

Namun, apabila merujuk kepada hukum bersuci, istilah yang lebih tepat untuk menyucikan najis mughallazah ialah sertu.

Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menjelaskan bahawa kekeliruan ini berlaku kerana perkataan “samak” mempunyai beberapa makna dari sudut bahasa.

Kamus Dewan turut merekodkan “samak” sebagai istilah yang boleh merujuk kepada proses menyucikan najis mughallazah.

Sebab itu, kedua-dua perkataan kadangkala digunakan secara bersilih ganti dalam masyarakat.

Namun, dari sudut istilah fiqh, sertu dengan samak mempunyai perbezaan yang perlu difahami.

Sertu Dengan Samak: Sertu Untuk Najis Mughallazah

Sertu ialah kaedah menyucikan najis mughallazah, iaitu najis yang berkaitan dengan anjing dan khinzir, mengikut kaedah yang ditetapkan syarak.

Jika najis tersebut terkena pakaian, badan atau tempat, bahagian berkenaan perlu dibasuh sebanyak tujuh kali dan salah satu basuhan menggunakan air bercampur tanah.

Penjelasan ini bersandarkan sabda Rasulullah SAW:

طَهُورُ إِنَاءِ أَحَدِكُمْ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ، أَنْ يَغْسِلَهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ بِالتُّرَابِ

Maksudnya: “Sucinya bekas salah seorang daripada kamu apabila seekor anjing menjilat padanya adalah dengan cara membasuhnya sebanyak tujuh kali, dan basuhan pertama bercampur dengan tanah.”

Riwayat Muslim (279).

Hadis ini menjadi antara dalil utama berkaitan kaedah menyucikan bekas yang dijilat anjing.

Dalam amalan fiqh, kaedah tersebut diterapkan kepada penyucian najis mughallazah pada pakaian, badan dan tempat.

Jadi, apabila seseorang menyebut “perlu samak” kerana terkena najis anjing, istilah fiqh yang lebih tepat ialah sertu.

Sertu Dengan Samak: Samak Sebenarnya Berkaitan Kulit Haiwan

Berbeza daripada sertu, samak dalam istilah fiqh merujuk kepada proses menyucikan atau memproses kulit haiwan dengan menghilangkan perkara yang boleh menyebabkan kulit itu busuk, seperti darah, daging dan bahan yang melekat padanya.

Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menjelaskan bahawa samak diambil daripada perkataan Arab الدبغ (al-dibagh), iaitu kaedah menyucikan kulit haiwan dengan bahan tertentu, termasuk bahan yang mempunyai sifat membersihkan seperti tawas atau buah manjakani dan seumpamanya.

Mudahnya, perbezaan sertu dengan samak boleh diingat seperti berikut:

  • Sertu → menyucikan najis mughallazah dengan tujuh basuhan, salah satunya menggunakan tanah.
  • Samak → proses menyucikan atau memproses kulit haiwan.
  • Bahasa Melayu → perkataan “samak” juga mempunyai penggunaan yang merujuk kepada penyucian najis mughallazah.

Maka, sertu dengan samak bukanlah istilah yang sepenuhnya sama apabila digunakan dalam konteks fiqh, walaupun kekeliruan itu berlaku dalam penggunaan bahasa seharian.

Sertu Dengan Samak: Apa Pula Dalil Tentang Bersuci?

Islam sangat menitikberatkan kebersihan dan kesucian. Allah SWT berfirman:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ۚ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا ۚ

Maksudnya: “Wahai orang-orang yang beriman, apabila kamu hendak mengerjakan solat, maka basuhlah muka kamu dan tangan kamu hingga ke siku, dan sapulah kepala kamu serta basuhlah kaki kamu hingga ke buku lali. Dan jika kamu berjunub, maka bersucilah.”

Surah al-Ma’idah, ayat 6.

Ayat ini menunjukkan bahawa bersuci bukan sekadar soal kebersihan fizikal, tetapi sebahagian daripada tuntutan agama.

Sebab itu, memahami sertu dengan samak penting supaya cara penyucian yang dilakukan tidak tersasar daripada panduan syarak.

Kesimpulan Mudah Untuk Diingat

Kesimpulannya, tidak perlu terlalu bimbang apabila mendengar orang menggunakan perkataan “samak” ketika bercakap tentang najis anjing atau khinzir.

Dari sudut bahasa, istilah tersebut memang mempunyai penggunaan yang demikian.

Namun, dari sudut istilah fiqh, perbuatan menyucikan najis mughallazah disebut sertu, manakala samak merujuk kepada proses menyucikan atau memproses kulit haiwan.

Dengan memahami sertu dengan samak, kita bukan sahaja dapat mengelakkan kekeliruan, malah lebih yakin ketika melaksanakan tuntutan bersuci.

Apabila melibatkan hukum agama, penggunaan istilah yang tepat membantu kita memahami dan melaksanakan amalan berdasarkan panduan syarak.

Sumber: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan

BACA JUGA: Rupa Seakan Anjing Tapi Hukumnya Berbeza, JAKIM Kongsi Status Najis Rubah & Cara Bersuci Yang Betul

BACA JUGA: Mengapa Anjing Menyalak Ketika Azan?

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9. 

Artikel Berkaitan