Kenapa Tapak Tangan Diterbalikkan Ketika Doa Nikah Syed Saddiq & Bella Astillah Dibaca?

Terbalikkan tapak tangan ketika berdoa mungkin kelihatan pelik bagi sesetengah orang kerana kebiasaannya umat Islam menadah kedua-dua tangan dengan tapak tangan menghadap ke atas.

Persoalan mengenai amalan tersebut kembali menarik perhatian susulan majlis pernikahan Ahli Parlimen Muar, Syed Saddiq Syed Abdul Rahman dan pelakon Bella Astillah pada Sabtu, 10 Oktober 2026.

Pasangan itu selamat diijabkabulkan dengan sekali lafaz dalam majlis yang berlangsung di Aras 118, Menara Merdeka Maybank, Kuala Lumpur.

Akad nikah mereka disempurnakan oleh bekas Mufti Wilayah Persekutuan, Datuk Seri Dr Zulkifli Mohamad Al-Bakri.

Namun, antara perkara yang menimbulkan persoalan ialah kedudukan tangan ketika doa dibacakan, apabila Dr Zulkifli dan beberapa individu lain dilihat membalikkan tangan.

Mengapa mereka berbuat demikian? Adakah terdapat sunnah terbalikkan tapak tangan ketika berdoa?

Sebenarnya, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan pernah menjelaskan hukum amalan tersebut menerusi artikel Al-Kafi #1318: Hukum Terbalikkan Tangan Semasa Berdoa Tolak Bala, bertarikh 5 Julai 2019.

Hukum Terbalikkan Tapak Tangan Ketika Berdoa

Secara umumnya, mengangkat kedua-dua tangan ketika berdoa merupakan amalan yang dianjurkan dalam Islam, khususnya pada keadaan yang disunatkan berbuat demikian.

Rasulullah SAW bersabda:

إِنَّ رَبَّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى حَيِيٌّ كَرِيمٌ يَسْتَحْيِي مِنْ عَبْدِهِ إِذَا رَفَعَ يَدَيْهِ إِلَيْهِ أَنْ يَرُدَّهُمَا صِفْرًا

Maksudnya: “Sesungguhnya Tuhan kamu itu Maha Pemalu dan Maha Mulia. Dia malu kepada hamba-Nya sekiranya hamba-Nya itu mengangkat kedua tangan kepada-Nya lalu Dia membiarkan ia pulang dengan tangan kosong.”

(Riwayat Abu Daud, 1488)

Menurut penjelasan Mufti, Imam al-Nawawi menyatakan bahawa mengangkat tangan dan menghadap kiblat ketika berdoa termasuk amalan yang disunatkan.

Bagaimanapun, persoalan terbalikkan tapak tangan berkait dengan jenis permohonan yang dibaca ketika berdoa.

Kenapa Terbalikkan Tapak Tangan Ketika Doa Tolak Bala?

Menurut Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, terdapat pandangan ulama yang membezakan kedudukan tangan berdasarkan tujuan doa.

Apabila seseorang memohon kebaikan, manfaat atau sesuatu hajat, tapak tangan lazimnya dihadapkan ke langit.

Sebaliknya, ketika berdoa untuk menolak atau mengangkat bala dan musibah, sebahagian ulama menyunatkan supaya bahagian belakang tangan dihadapkan ke langit.

Amalan terbalikkan tapak tangan ini mempunyai sandaran daripada hadis yang diriwayatkan oleh Anas bin Malik RA:

أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَسْقَى فَأَشَارَ بِظَهْرِ كَفَّيْهِ إِلَى السَّمَاءِ

Maksudnya: “Sesungguhnya Nabi SAW melakukan istisqa’ (memohon hujan), lalu Baginda menghalakan bahagian belakang kedua-dua tapak tangannya ke arah langit.”

(Riwayat Muslim, 895)

Hadis tersebut menjadi antara dalil yang digunakan ulama dalam membincangkan tatacara berdoa untuk mengangkat musibah.

Pandangan Ulama Tentang Sunnah Terbalikkan Tapak Tangan

Imam al-Nawawi menjelaskan bahawa sebahagian ulama mazhab Syafie dan ulama lain berpandangan bahawa ketika berdoa untuk mengangkat bala seperti kemarau, disunatkan menghadapkan belakang kedua-dua tangan ke langit.

Sebaliknya, ketika memohon sesuatu kebaikan, bahagian dalam tapak tangan dihadapkan ke langit.

Syeikh Zakaria al-Ansari turut menghuraikan bahawa kaedah tersebut boleh diterapkan kepada doa lain yang mempunyai maksud menolak bala.

Hikmah terbalikkan tapak tangan ketika doa menolak musibah adalah sebagai lambang permohonan supaya sesuatu keburukan dijauhkan.

Namun, Jabatan Mufti turut menjelaskan bahawa ulama mempunyai perbezaan pandangan dalam memahami hadis berkenaan.

Sebahagian ulama mentafsirkan kedudukan tangan Nabi SAW dalam hadis istisqa’ sebagai kesan daripada Baginda mengangkat tangan dengan sangat tinggi.

Oleh itu, amalan tersebut tidak boleh dianggap sebagai satu-satunya cara yang mesti dilakukan ketika berdoa.

Adakah Terbalikkan Tapak Tangan Ketika Doa Nikah Satu Sunnah?

Berbalik kepada persoalan mengenai majlis pernikahan Syed Saddiq dan Bella Astillah, perbuatan terbalikkan tapak tangan mempunyai asas dalam perbahasan fiqh, khususnya bagi doa menolak bala.

Bagaimanapun, penjelasan Mufti tersebut membincangkan hukum umum dan bukan ulasan khusus terhadap majlis pernikahan pasangan berkenaan.

Tanpa mengetahui lafaz doa yang dibacakan, tidak wajar dipastikan bahawa kedudukan tangan dalam majlis tersebut semestinya bertujuan menolak bala.

Jika doa yang dibaca mengandungi permohonan supaya dijauhkan daripada musibah, terdapat pandangan ulama yang menyokong perbuatan membalikkan tangan.

Namun, terbalikkan tapak tangan bukan syarat sah doa dan tidak diwajibkan kepada setiap orang.

Kesimpulannya, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyatakan bahawa membalikkan tangan ketika berdoa menolak bala merupakan pandangan yang mempunyai sandaran daripada hadis sahih.

Malah, perbuatan tersebut disunatkan menurut pandangan yang diterima dalam penjelasan berkenaan.

Justeru, masyarakat tidak sepatutnya menganggap amalan terbalikkan tapak tangan sebagai sesuatu yang pelik atau salah, di samping menghormati perbezaan pandangan ulama tentang tatacara berdoa.

Wallahu a‘lam.

Sumber: Threads, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9.