Anak Tiri Berhak Tuntut Harta Pusaka Bapa Tiri Ke? Mufti Jelaskan Hukum & Hak Waris

Pengurusan harta pusaka peninggalan arwah ibu bapa merupakan satu kewajipan agama dan amanah yang sangat berat untuk dilakukan oleh setiap waris yang masih hidup.

Pemergian insan tersayang buat selama-lamanya bukan sahaja meninggalkan duka mendalam tetapi pelbagai persoalan mengenai agihan peninggalan harta mula timbul.

Situasi menjadi rumit apabila struktur kekeluargaan melibatkan status anak tak sah taraf atau anak tiri hasil perkahwinan lalu. Sama ada, adakah seorang abang tiri (anak tiri kepada si mati) berhak menuntut bahagian daripada harta pusaka bapa tiri yang telah meninggal dunia?

Keraguan sebegini perlu dihuraikan menerusi kefahaman ilmu faraid yang jernih berasaskan Al-Quran dan As-Sunnah agar tiada kezaliman berlaku serta silaturahim antara adik-beradik kekal terpelihara.

Syarat Utama Dan Sebab Perwarisan Harta Pusaka Mengikut Syarak

Dalam membincangkan hak anak tiri terhadap harta pusaka, perkara asas yang perlu difahami ialah hubungan yang melayakkan seseorang menjadi waris menurut syarak.

Dalam ilmu faraid atau Fiqh Mawarith, terdapat tiga sebab utama pewarisan iaitu nasab, perkahwinan yang sah dan al-wala’.

Nasab merujuk kepada hubungan keturunan yang diiktiraf syarak, manakala perkahwinan membolehkan suami atau isteri mewarisi harta pasangannya mengikut ketetapan faraid.

Al-wala’ pula ialah hubungan pewarisan yang terhasil daripada pembebasan hamba.

Sekiranya individu berkenaan merupakan anak tiri kepada si mati, hubungan itu sahaja tidak melayakkannya menerima harta pusaka secara faraid.

Namun, istilah “abang tiri” perlu diperjelaskan terlebih dahulu kerana penentuan hak pewarisan bergantung pada kedudukan nasab sebenar individu tersebut dengan si mati, bukan semata-mata panggilan dalam keluarga.

Kedudukan Abang Tiri Dan Hak Pembahagian Harta Pusaka Bapa Tiri

Berdasarkan garis panduan syarak, jawapan tegas mengenai tuntutan harta pusaka oleh abang tiri ialah beliau tidak berhak menerima sebarang bahagian daripada harta faraid.

Status anak tiri secara mutlak terhalang daripada menjadi waris kepada bapa tirinya kerana tiada pertalian nasab kandung yang sah di sisi Islam.

Dalam struktur pengagihan harta pusaka, syariat membahagikan ahli waris kandung kepada tiga kelompok utama:

Ashab al-Furud: Waris yang mempunyai kadar bahagian tetap mengikut Al-Quran (seperti isteri, anak perempuan, ibu, dan bapa).
Al-‘Asabah: Waris yang menerima keseluruhan harta atau baki harta selepas diagihkan kepada ashab al-furud (seperti anak lelaki kandung).
Dhawi al-Arham: Kerabat jauh yang tidak mempunyai bahagian tetap atau asabah.

Oleh yang demikian, abang tiri berada di luar daripada ketiga-tiga kategori waris harta pusaka tersebut.

Amal Jariah Dan Sedekah Kepada Abang Tiri Daripada Harta Pusaka

Meskipun syariat menetapkan bahawa anak tiri terhalang daripada mendapat harta pusaka, Islam tidak pernah menutup pintu ihsan dan kasih sayang dalam sesebuah keluarga.

Adik-beradik kandung yang menerima bahagian harta pusaka disunatkan untuk melakukan amal jariah secara sukarela dengan memberikan sebahagian sumbangan wang saku atau bantuan makanan kepada abang tiri yang memerlukan.

Memberi bantuan kepada kaum kerabat adalah sangat digalakkan menerusi sabda Rasulullah SAW:

الصَّدَقَةُ عَلَى الْمِسْكِينِ صَدَقَةٌ وَعَلَى ذِي الرَّحِمِ اثْنَتَانِ صَدَقَةٌ وَصِلَةٌ

Maksudnya: “Sedekah kepada orang miskin dikira satu sedekah, manakala sedekah kepada ahli kerabat mendapat dua pahala; iaitu pahala sedekah dan pahala menyambung silaturrahim.” (Hadis Riwayat An-Nasa’i dan Ibn Majah)

Sikap ihsan dan kesediaan berkongsi rezeki dapat memelihara hubungan kekeluargaan ketika menguruskan harta pusaka, di samping memastikan hak setiap waris dihormati.

Kepentingan Memahami Faraid Demi Keharmonian Keluarga

Kefahaman yang tepat mengenai harta pusaka dapat membantu mengelakkan pertikaian dan salah faham sesama ahli keluarga.

Justeru, kedudukan waris serta bahagian masing-masing hendaklah dikenal pasti melalui saluran berautoriti, termasuk mendapatkan sijil faraid daripada Mahkamah Syariah apabila diperlukan.

Sekiranya si mati pernah membuat hibah atau wasiat, kesahan dan pelaksanaannya perlu diteliti terlebih dahulu.

Hibah yang sah mempunyai kedudukan berbeza daripada harta pusaka, manakala wasiat kepada bukan waris pada asasnya boleh dilaksanakan sehingga satu pertiga daripada baki pusaka selepas ditolak perbelanjaan pengurusan jenazah dan hutang.

Perbincangan keluarga pula hendaklah berlangsung secara baik tanpa menafikan hak mana-mana waris.

Sebarang pemberian daripada bahagian yang diterima mestilah dibuat secara sukarela oleh waris yang berkelayakan, tanpa paksaan atau tekanan.

Dengan ilmu, kejujuran dan sikap saling menghormati, pengurusan harta pusaka dapat dilaksanakan dengan lebih teratur sambil memelihara silaturahim.

Kesimpulan Hukum Dan Panduan Syarak

Kesimpulannya, hubungan anak tiri dengan bapa tiri semata-mata tidak memberikan hak pewarisan secara faraid.

Namun, penggunaan istilah “abang tiri” perlu diperjelaskan kerana kelayakan mewarisi bergantung pada kedudukan nasab sebenar individu tersebut dengan si mati.

Waris yang menerima pusaka boleh berkongsi sebahagian daripada hak mereka secara sukarela atas dasar ihsan dan kasih sayang.

Sumber: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9.