Pengurusan pembahagian harta pusaka merupakan kewajipan syariah yang amat dituntut demi memelihara keadilan dan hak setiap waris.

Pemergian insan tersayang sering meletakkan ahli keluarga dalam keadaan penuh emosi, terutama apabila melibatkan peninggalan arwah.

Tanpa pemahaman ilmu faraid yang betul, perselisihan boleh tercetus sehingga merenggangkan hubungan sesama waris.

Allah SWT dengan keadilan-Nya telah menetapkan kadar pembahagian secara terperinci dalam al-Quran agar tiada pihak yang dizalimi.

Antara bahagian tersebut ialah dua pertiga (2/3) yang diperuntukkan kepada empat golongan wanita sekiranya memenuhi syarat tertentu.

Oleh itu, pemahaman tentang pembahagian harta pusaka, khususnya bahagian dua pertiga, penting bagi membantu waris menyelesaikan urusan peninggalan si mati secara adil, tenang dan berhemah.

Dua Orang Atau Lebih Anak Perempuan Si Mati Berhak Ke Atas Harta Pusaka

Golongan pertama yang berhak menerima dua pertiga daripada jumlah harta pusaka ialah dua orang atau lebih anak perempuan kandung kepada si mati.

Bahagian ini diberikan kepada mereka dengan syarat utama iaitu tidak wujud bersama mereka anak lelaki si mati (asabah).

Sekiranya wujud anak lelaki, pembahagian harta akan bertukar mengikut kadar kewarisan asabah bil-ghair.

Ketetapan ini berasaskan firman Allah SWT dalam Surah al-Nisa’:

فَإِنْ كُنَّ نِسَاءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ

Maksudnya: “Tetapi jika anak-anak perempuan itu lebih dari dua, maka bahagian mereka ialah dua pertiga dari harta yang ditinggalkan oleh si mati.” (Surah al-Nisa’: 11)

Bahkan, Ketetapan dua pertiga bagi dua orang anak perempuan turut ditegaskan menerusi sabda Rasulullah SAW:

قَضَى النَّبِي صَلىَّ الله عَلَيْهِ وَسَلَّم لِبِنْتَي سَعْدٍ بِالثُّلُثَيْنِ مِنْ تَرِكَةِ أَبِيْهِمَا

Maksudnya: “Rasulullah SAW pernah menetapkan sebanyak dua pertiga (2/3) daripada pusaka Saad untuk dua orang anak perempuannya.” (Riwayat al-Tirmizi & al-Hakim)

Anak Perempuan Kepada Anak Lelaki Dalam Pembahagian Harta Pusaka

harta pusaka

Cucu perempuan (iaitu dua orang atau lebih anak perempuan daripada anak lelaki si mati) juga berhak mendapat dua pertiga harta pusaka secara qiyas kepada anak perempuan kandung.

Namun begitu, kelayakan mereka tertakluk kepada dua syarat ketat:

  1. Tiada Asabah: Tidak wujud cucu lelaki (iaitu anak lelaki kepada anak lelaki si mati) bersama-sama mereka.
  2. Tiada Furu’ Teratas: Si mati tidak mempunyai anak kandung, sama ada anak lelaki mahupun anak perempuan.

Jika syarat-syarat ini dipenuhi, kedudukan cucu perempuan mengambil alih bahagian anak perempuan dalam menerima harta pusaka si mati.

Saudara Perempuan Seibu Sebapa Berhak Terima Dua Pertiga Harta Pusaka

Golongan ketiga yang diiktiraf penerima dua pertiga harta pusaka ialah dua orang atau lebih saudara perempuan seibu sebapa (ukht al-shaqiqah). 

Kelayakan golongan ini bergantung kepada tiga syarat utama:

  1. Tiada Asabah: Tidak wujud saudara lelaki seibu sebapa (akh al-shaqiq) bersama mereka.
  2. Tiada Waris Furu’: Si mati tidak meninggalkan anak atau cucu, sama ada lelaki mahupun perempuan.
  3. Tiada Waris Asal Lelaki: Tidak wujud bapa atau datuk sebelah bapa si mati yang masih hidup.

Ketetapan ini bersandarkan kepada firman Allah SWT pada penghujung Surah al-Nisa’:

فَإِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ

Maksudnya: “Kalau pula saudara perempuannya itu dua orang, maka keduanya mendapat dua pertiga dari harta yang ditinggalkan oleh si mati.” (Surah al-Nisa’: 176)

Saudara Perempuan Sebapa Dan Kepentingan Memahami Faraid Harta Pusaka

Kategori terakhir yang layak menerima bahagian dua pertiga harta pusaka ialah dua orang atau lebih saudara perempuan sebapa (ukht li al-abb). 

Kelayakan mereka memerlukan empat syarat, di mana tiga syarat daripadanya adalah sama seperti saudara perempuan seibu sebapa, manakala syarat tambahannya ialah:

  • Tiada Saudara Seibu Sebapa: Tidak wujud sebarang saudara seibu sebapa kepada si mati, sama ada lelaki (akh al-shaqiq) mahupun perempuan (ukht al-shaqiqah).

Hal ini selari dengan riwayat sahabat Nabi, Jabir bin Abdullah RA mengenai peristiwa penurunan ayat Kalalah (ayat 176 Surah al-Nisa’) ketika baginda Rasulullah SAW menziarahinya yang sedang gering.

Secara keseluruhannya, hukum-hakam pembahagian harta pusaka yang telah ditetapkan oleh Allah SWT amat jelas dan mengandungi hikmah yang sangat mendalam. 

Setiap waris digalakkan untuk mendalami ilmu faraid agar proses menguruskan peninggalan arwah dapat dilaksanakan mengikut batasan syarak secara adil, saksama, dan mendapat keredhaan Allah SWT.

Sumber:Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan

BACA JUGA:Sorok Ahli Waris Yang Sah Demi Bolot Harta Pusaka, Apa Hukumnya? Mufti Jelaskan Bahaya Khianat Faraid

BACA JUGA: Boleh Ke Buat Wasiat Sendiri Tanpa Peguam? Ini Batas Syariat Yang Anda Perlu Tahu Sebelum Tinggalkan ‘Pesanan Terakhir’ 

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9. 

Artikel Berkaitan