Keharusan mengamalkan wirid selepas solat dengan lafaz tahmid Alhamdulillah serta Amantu billah merupakan satu amalan tradisi yang sangat sebati dalam kehidupan masyarakat Muslim di Nusantara.

Setiap kali berada di ruang masjid atau surau, kita kerap mendengar jemaah melazimkan bacaan “Alhamdulillahillazi lam yattakhiz walada…” yang digandingkan bersama ucapan “Amantu billah”.

Walau bagaimanapun, timbul persoalan di kalangan sebilangan jemaah sama ada, adakah amalan wirid selepas solat ini mempunyai sandaran Al-Quran dan Hadis yang sahih, atau adakah ia sekadar amalan rekaan tanpa asas agama?

Bagi memahami persoalan ini dengan lebih jelas, berikut huraian berdasarkan panduan fiqh, pandangan ulama tafsir serta penjelasan yang dikongsikan oleh Ibnu Abbas al-Najjar.

Sandaran Al-Quran Bagi Bacaan Wirid Selepas Solat

Bagi memahami amalan wirid selepas solat ini, terlebih dahulu perlu diteliti sumber dan maksud lafaz yang bermula dengan ‘Alhamdulillah‘ tersebut.

Lafaz yang diikrarkan itu sebenarnya merupakan petikan langsung daripada ayat penutup Surah Al-Isra’ (ayat 111):

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُن لَّهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُن لَّهُ وَلِيٌّ مِّنَ الذُّلِّ ۖ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًا

Maksudnya: “Dan katakanlah: Segala puji bagi Allah yang tidak mempunyai anak, tiada sekutu bagi-Nya dalam kerajaan, dan tiada penolong bagi-Nya kerana kehinaan; dan agungkanlah Dia dengan sebenar-benar keagungan.”

Ulama tafsir terkemuka seperti Imam At-Tabari, Al-Qurtubi, dan Ibn Kathir menegaskan bahawa ayat ini merupakan seruan tauhid serta tanzih (penyucian Allah SWT daripada sifat kekurangan).

Maka, menjadikannya sebagai wirid selepas solat adalah diharuskan berasaskan keumuman dalil Al-Quran.

Keharusan Amalan Wirid Selepas Solat Menerusi Pandangan Imam Nawawi

Ayat al-Quran yang mengandungi pujian dan pengagungan kepada Allah SWT boleh dibaca sebagai zikir harian.

Dalam membincangkan wirid selepas solat, perlu dibezakan antara galakan berzikir secara umum dengan penetapan lafaz, waktu atau kelebihan khusus yang memerlukan sandaran dalil.

Justeru, ayat 111, Surah al-Isra’ boleh dibaca sebagai zikir dan pujian kepada Allah SWT.

Namun, jangan disandarkan bacaan tersebut sebagai sunnah khusus sejurus selepas salam tanpa dalil yang menetapkannya.

Dalil Hadis Sahih Bagi Lafaz Amantu Billah Dalam Wirid Selepas Solat

Bagaimanakah pula dengan frasa “Amantu billah” (آمنت بالله) yang sering digandingkan bersama ayat Al-Isra’ tersebut di dalam wirid selepas solat?

Lafaz ini mempunyai perawi hadis sahih di dalam Sahih Muslim (No. 134), di mana Rasulullah SAW mengajar para sahabat untuk mengucapkan:

آمنت بالله

Maksudnya: “Aku beriman kepada Allah.”

Nabi SAW menganjurkan ucapan ini sewaktu berhadapan dengan gundah-gulana atau bisikan syaitan yang merosakkan akidah.

Menjadikannya sebahagian daripada wirid selepas solat bertindak sebagai perisai tauhid dan penguat keimanan hamba kepada Penciptanya.

Syarahan Ulama Salaf Dan Khalaf Mengenai Zikir Tanzih

wirid selepas solat

Amalan menggabungkan ayat tanzih di dalam wirid selepas solat turut direkodkan di dalam pelbagai karya ulama klasik:

  • Hilyat al-Awliya’ (Abu Nu’aim al-Isfahani): Diriwayatkan bahawa tokoh salaf seperti Ibrahim bin Adham membaca ayat-ayat tanzih sebagai penutup solat bagi membersihkan hati daripada sangkaan makhluk.
  • Al-Wabil al-Sayyib (Ibn al-Qayyim): Beliau meletakkan ayat Surah Al-Isra’ 111 ini sebagai antara martabat zikir tanzih tertinggi kerana ia memadukan pujian dan penafian syirik.
  • Qut al-Qulub (Abu Talib al-Makki): Menyebut lafaz “Amantu billah wa kabbirhu takbira” sebagai wirid ma’rifah utama para ahli zikir.

Pengiktirafan para ulama ini membuktikan bahawa amalan wirid selepas solat mempunyai akar tradisi keilmuan yang sangat kukuh.

Kesimpulan Hukum Dan Pengajaran Buat Umat Islam

Kesimpulannya, bacaan ayat 111 Surah al-Isra’ dan Amantu billah boleh diamalkan sebagai wirid selepas solat berdasarkan galakan umum untuk berzikir.

Namun, susunan ini tidak wajar dianggap sebagai sunnah khusus daripada Rasulullah SAW tanpa sandaran dalil yang menetapkannya.

Sumber: Menjawab Kemusykilan Agama

BACA JUGA: Selawat Tafrijiyyah Didakwa Ada Unsur Syirik, Betul Ke? Mufti Jelaskan Maksud Lafaz & Hukum Mengamalkannya

BACA JUGA: Terus Solat Ba’diah Tanpa Zikir & Doa Lepas Solat Fardu, Boleh Ke? Ini Penjelasan Hukum Serta Adab Pelaksanaannya

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9. 

Artikel Berkaitan