Jemaah Haji Tamattu' Keluar Dari Mekah Sebelum Wukuf Boleh Kena Dam

Air mata yang mengalir di bumi Haramain adalah tanda kerinduan yang mendalam terhadap Sang Pencipta.

Bagi setiap jemaah haji, saat kaki melangkah masuk ke kota suci Mekah, jiwa sepatutnya sudah terpaku sepenuhnya pada ibadah yang bakal menentukan mabrurnya sebuah perjalanan.

Namun, di sebalik keterujaan menziarahi keindahan bumi Arab, terselit satu peringatan penting buat mereka yang mengerjakan ibadah haji agar tidak memandang remeh soal sempadan Tanah Haram dan implikasi hukum yang boleh menjejaskan kesempurnaan ibadah.

Larangan Keluar Mekah Bagi Jemaah Haji Sebelum Wukuf

Peringatan tegas telah dikeluarkan oleh Pakar Rujuk Haji, Dr. Mohd Sirajuddin Siswadi Putera Mohamed Shith, mengenai tindakan segelintir jemaah haji Malaysia yang dikesan keluar dari Mekah menuju ke lokasi melebihi dua marhalah (melebihi 81 kilometer) seperti ke Taif dengan tujuan ziarah.

Tindakan ini dilakukan sebelum Hari Kemuncak Haji atau Hari Wukuf di Arafah.

Walaupun niat di hati hanyalah untuk ziarah, namun setiap jemaah haji perlu sedar bahawa keluar dari Mekah dalam tempoh tersebut boleh membawa kepada implikasi hukum yang berat jika tidak diuruskan dengan niat ihram yang betul.

Hal ini bukan sekadar soal peraturan manusia, tetapi ia berkait rapat dengan adab dan disiplin dalam mengerjakan manasik haji.

Sebagai tetamu Allah, seharusnya memberikan fokus sepenuhnya kepada persediaan mental dan fizikal menjelang hari Masyair.

Keinginan untuk bersiar-siar sehingga melintasi sempadan miqat tanpa perancangan syarak yang betul boleh menyebabkan jemaah haji terjerumus ke dalam kesalahan yang mewajibkan pembayaran dam.

Implikasi Dam Bagi Jemaah Haji Yang Melanggar Miqat

Secara teknikalnya, implikasi hukum ini bergantung kepada jenis haji yang dilakukan.

Bagi jemaah haji yang memilih Haji Tamattu’, iaitu mereka yang telah menyelesaikan umrah dan telah bertahallul (bebas daripada ihram), maka mereka perlu lebih berhati-hati.

Apabila mereka ini keluar dari Mekah menuju ke Taif, mereka sebenarnya telah keluar dari zon Tanah Haram.

Jika mereka masuk semula ke Mekah tanpa berniat ihram semula (sama ada haji atau umrah) di Miqat yang ditetapkan, mereka dianggap telah melangkaui miqat.

Kesalahan melangkaui miqat tanpa ihram ini menyebabkan jemaah haji dikenakan Dam Isa’ah (dam kerana melakukan kesalahan).

Dam ini bersifat tertib dan taqdir, di mana jemaah haji wajib menyembelih seekor kambing.

Bayangkan, kerana satu kesilapan yang boleh dielakkan, mereka terpaksa menanggung bebanan dam tambahan di atas dam tamattu’ yang sedia ada.

Allah SWT berfirman dalam Surah Al-Baqarah, ayat 196:

وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ

“Dan sempurnakanlah ibadah Haji dan Umrah kerana Allah.”

Ayat ini menuntut setiap jemaah haji untuk melaksanakan setiap rukun dan wajib haji dengan sempurna, mengikut tertib dan sempadan yang telah ditetapkan oleh syarak tanpa mengambil mudah urusan agama.

Tanggungjawab Jemaah Haji Terhadap Peraturan Pihak Berkuasa

Selain aspek hukum syarak, jemaah haji juga diingatkan untuk mematuhi peraturan ketat yang ditetapkan oleh pihak berkuasa Arab Saudi.

Pada musim haji 2026 ini, kawalan keselamatan di setiap pintu masuk ke Mekah diperketatkan.

Hanya mereka yang mempunyai visa haji yang sah sahaja dibenarkan berada di Tanah Suci.

Jika jemaah haji keluar ke Taif dan cuba masuk semula, terdapat risiko besar mereka berdepan dengan masalah keselamatan atau ditahan oleh pihak berkuasa sekiranya dokumentasi atau prosedur mereka diragui.

Sabda Rasulullah SAW dalam sebuah hadis riwayat Imam Muslim menekankan kepentingan mengikuti manasik (tatacara) yang betul:

لِتَأْخُذُوا مَنَاسِكَكُمْ

“Ambillah (belajarlah) daripadaku cara-cara mengerjakan ibadah haji kamu.”

Hadis ini menjadi sandaran utama mengapa setiap jemaah haji tidak boleh bertindak sesuka hati.

Kepatuhan kepada arahan pembimbing haji dan pihak berkuasa adalah sebahagian daripada disiplin yang dituntut untuk mencapai haji yang mabrur.

Setiap jemaah haji perlu memahami bahawa maslahat umum dan keselamatan nyawa serta kelancaran ibadah adalah jauh lebih utama daripada keinginan peribadi untuk melakukan ziarah tambahan.

Pesanan Buat Jemaah Haji Malaysia

Untuk mengelakkan sebarang kekeliruan, berikut adalah panduan ringkas buat jemaah haji sekiranya ingin melakukan perjalanan keluar dari Mekah:

Jemaah Haji Ifrad/Qiran: Jika masih dalam keadaan ihram, mereka boleh keluar tanpa dikenakan dam kerana status ihram mereka masih aktif.
Jemaah Haji Tamattu’: Wajib berniat ihram semula di miqat (seperti Qarnul Manazil atau Wadi Mahram) sekiranya mahu masuk semula ke Mekah selepas keluar melebihi dua marhalah.
Niat Haji di Miqat: Sekiranya jemaah berniat haji di miqat semasa masuk semula, mereka terselamat daripada dam tambahan (Dam Isa’ah).
Patuhi Jadual: Elakkan keluar dari Mekah menjelang 8 Zulhijjah bagi mengelakkan kesesakan dan risiko terlepas waktu wukuf.

Perjalanan haji adalah perjalanan sekali seumur hidup bagi kebanyakan kita.

Janganlah biarkan kecuaian kecil dalam memahami hukum miqat meragut ketenangan ibadah kita.

Sebagai jemaah haji yang bijak, fokuskan tenaga dan minda untuk hari Arafah yang bakal tiba.

Taif dan lokasi ziarah lain boleh dikunjungi selepas selesai urusan Masyair dan hari-hari Tasyrik.

Kesimpulannya, setiap jemaah haji memikul amanah besar untuk menjaga nama baik negara dan kesucian ibadah itu sendiri.

Patuhilah hukum, fahami miqat, dan sentiasalah merujuk kepada pakar rujuk haji sekiranya mempunyai sebarang keraguan.

Semoga setiap jemaah haji Malaysia diberikan kekuatan, kesihatan yang baik, dan pulang dengan ganjaran haji yang mabrur.

Wallahu a’lam.

Sumber: Astro Awani

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9.