Amalan meletakkan payung atas kubur selepas pengebumian masih dilakukan oleh sebahagian masyarakat di Malaysia.

Meskipun dianggap sebagai adat, amalan ini menimbulkan persoalan tentang hukum dan kepercayaan yang menyertainya.

Justeru, memahami hukum serta tujuan amalan ini penting supaya urusan pengebumian dan penjagaan pusara dilaksanakan mengikut panduan syarak.

Adat yang diwarisi tidak seharusnya diterima tanpa penelitian, khususnya apabila dikaitkan dengan kepercayaan tentang keadaan jenazah di dalam kubur.

Larangan Membina Dan Menghias Kubur Secara Berlebihan

Islam menetapkan adab dalam menjaga kehormatan pusara, termasuk larangan melepa kubur, duduk di atasnya serta mendirikan binaan di atas kubur.

Diriwayatkan daripada Jabir RA, beliau berkata:

نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسELَّمَ أَنْ يُجَصَّصَ الْقَبْرُ

Maksudnya: “Rasulullah SAW melarang pembinaan kubur dengan batu kapur.” (Riwayat Muslim)

Hukum Makruh Dan Bidaah Meletakkan Payung Atas Kubur

Mengikut ketetapan muktamad dalam Mazhab Syafie, perbuatan meletakkan payung atas kubur atas dasar mengikut adat semata-mata hukumnya adalah makruh.

Imam al-Nawawi menjelaskan bahawa meletakkan bumbung, khemah, atau payung atas kubur adalah dilarang kerana Saidina Umar RA pernah memerintahkan agar binaan seumpama itu dipindahkan dari kawasan perkuburan.

Al-Khatib al-Syirbini turut menegaskan bahawa tindakan memacak payung atas kubur merupakan satu perbuatan bidaah yang diada-adakan oleh manusia tanpa sebarang sandaran agama.

Benda fizikal tersebut langsung tidak dapat memberikan sebarang manfaat atau teduhan kepada jenazah di dalam kubur, melainkan amal solehnya sendiri yang bakal menyelamatkannya di alam barzakh.

Oleh yang demikian, amalan meletakkan payung atas kubur tanpa sebarang sebab yang munasabah wajib ditinggalkan oleh masyarakat Islam.

Bahaya Kepercayaan Khurafat Berkaitan Memacak Payung Atas Kubur

payung atas kubur

Sekiranya amalan meletakkan payung atas kubur diiringi dengan iktiqad bahawa ia dapat meneduhkan jenazah, maka ia berubah menjadi perbuatan khurafat.

Khurafat bermaksud kepercayaan karut, dongeng, dan tahyul yang diada-adakan.

Ibn Manzur mendefinisikan khurafat sebagai kisah-kisah menarik yang disulami dengan perkara dusta.

Mempercayai bahawa dengan meletakkan payung atas kubur berupaya memayungi jenazah daripada kepanasan alam kubur adalah satu iktiqad yang salah dan merosakkan akidah, memandangkan tiada sebarang nas syarak yang menyokong kepercayaan tersebut.

Maka, iktiqad mistik sebegini perlu dibendung agar kesucian tauhid umat Islam sewaktu menguruskan pusara sentiasa terpelihara.

Pengecualian Hukum Dan Tujuan Yang Dibenarkan Oleh Syarak

Meskipun hukum asalnya makruh, terdapat keadaan tertentu di mana penggunaan payung atas kubur atau teduhan dibolehkan oleh syarak.

Imam al-Syarwani menjelaskan bahawa sekiranya penggunaan bumbung atau payung atas kubur bertujuan untuk memberikan teduhan kepada orang ramai yang hadir menziarahi atau mendoakan jenazah daripada terik matahari mahupun hujan, maka ia adalah diharuskan (ja’iz).

Pengharaman atau hukum makruh secara khusus merujuk kepada perbuatan memacak payung atas kubur secara tetap atas dasar adat, andaian menghalau haiwan buas, atau kepercayaan dongeng yang tidak mempunyai asas saintifik mahupun syariat.

Oleh itu, penentuan hukum berkaitan payung atas kubur amat bergantung kepada niat serta tujuan ia diletakkan.

Langkah Dan Panduan Menjaga Adab Pengurusan Pusara Mengikut Sunnah

Bagi memastikan pengurusan dan ziarah kubur dilaksanakan mengikut panduan syarak, berikut beberapa langkah yang boleh diamalkan:

  1. Pastikan Pusara Ringkas. Gunakan batu nisan sebagai penanda kubur dan elakkan binaan atau hiasan berlebihan.
  2. Elakkan Amalan Tanpa Sandaran. Jangan memacak payung atas kubur atau memasang kelambu semata-mata mengikut adat, terutama jika disertai kepercayaan bahawa ia dapat melindungi jenazah.
  3. Utamakan Amalan Yang Bermanfaat. Perbanyakkan doa memohon keampunan dan rahmat Allah SWT buat si mati serta bersedekah bagi pihaknya.
  4. Jauhi Kepercayaan Khurafat. Jangan menganggap air, tumbuhan atau objek yang diletakkan di atas pusara mempunyai kuasa tersendiri untuk memberikan perlindungan kepada si mati.

Kesimpulannya, meletakkan payung atas kubur semata-mata kerana adat dihukumkan makruh dan termasuk dalam amalan bidaah sebagaimana penjelasan yang dibincangkan.

Adapun kepercayaan bahawa payung tersebut dapat memayungi jenazah di dalam kubur merupakan khurafat.

Sumber: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan

BACA JUGA: Isteri Nak Hantar Jenazah Suami Hingga Ke Kubur Sebagai Penghormatan Terakhir, Boleh Ke? Ini Pandangan Ulama

BACA JUGA: Selalu Jirus Air Mawar Atas Kubur, Tapi Betul Ke Amalan Ini Disunatkan? Ketahui Hukumnya Menurut Mazhab Syafie

BACA JUGA: Pakai Baju Hitam Ketika Pengebumian, Adakah Menyerupai Budaya Barat? Mufti Jelaskan Hukum Sebenar Menurut Perspektif Islam

Ikuti kami, Waktu Solat Malaysia di semua platform untuk dapatkan lebih banyak info bermanfaat:

Facebook: https://www.facebook.com/waktusolatmsia

Instagram: https://www.instagram.com/waktusolatmy

X: https://x.com/WaktuSolatMsia

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va9S1HR6xCSNywYivK28

Telegram: https://t.me/waktusolat_my

TikTok: https://www.tiktok.com/@waktusolatmy

Threads: https://www.threads.com/@waktusolatmy

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCNBD0UlKUCbUHm-VmXWozEw

Muat turun aplikasi Waktu Solat Malaysia melalui App Store atau Play Store hari ini.

Waktu Solat Malaysia memperkenalkan Kotak Luahan, ruang selamat dan ‘anonymous’ untuk anda berkongsi pertanyaan, keresahan, pengetahuan atau pandangan berkaitan agama dan kehidupan.

Luahkan di: https://www.waktusolat.digital/kotak-luahan/

Kerana kadang-kadang, meluah itu membuat hati rasa lega!

Sekiranya anda ada maklum balas anda tentang portal, artikel dan topik di Waktu Solat Malaysia, hantar ke: https://forms.gle/cKnytmoA25T33hth9. 

Artikel Berkaitan